काठमाडौँ- काठमाडौँको लाजिम्पाटस्थित रानीदेवी माध्यमिक विद्यालयका प्रधानाध्यापक नारायणप्रसाद गौतमले शुल्क तिर्न नसक्ने विद्यार्थीलाई सामुदायिक विद्यालयमा जान सुझाव दिने अभिव्यक्तिप्रति आपत्ति जनाएका छन्। उनले सामुदायिक विद्यालयलाई आर्थिक रूपमा कमजोर परिवारका बालबालिकाले मात्र पढ्ने स्थानका रूपमा बुझ्ने सोच गलत र निन्दनीय रहेको बताएका छन्।
गौतमका अनुसार सामुदायिक विद्यालय गरिब परिवारको बाध्यता वा निजी विद्यालयको शुल्क तिर्न नसक्ने विद्यार्थीको अन्तिम विकल्प होइन। यो सबै नागरिकको साझा शैक्षिक अधिकार र सार्वजनिक सम्पत्ति भएकाले यसलाई वर्गीय दृष्टिकोणबाट हेर्न नहुने उनको धारणा छ।
आर्थिक रूपमा सम्पन्न परिवारका बालबालिकाले पनि सामुदायिक विद्यालयमा अध्ययन गर्नु सम्मानको विषय भएको उल्लेख गर्दै उनले सार्वजनिक शिक्षाप्रतिको विश्वास बढाउन आवश्यक रहेको बताए। विद्यालयको आर्थिक स्वरूपका आधारमा नभई शिक्षाको गुणस्तर, शिक्षकको प्रतिबद्धता र विद्यार्थीको सिकाइ उपलब्धिका आधारमा विद्यालयको मूल्याङ्कन गरिनुपर्ने उनको भनाइ छ।
सामुदायिक विद्यालयले गुणस्तरीय शिक्षा प्रदान गर्न सके सबै वर्गका अभिभावकको रोजाइ बन्न सक्ने गौतमले बताए। त्यसका लागि विद्यालयले शैक्षिक उपलब्धि सुधार, प्रभावकारी शिक्षण विधि र विद्यार्थीको सिकाइस्तर अभिवृद्धिमा विशेष ध्यान दिनुपर्ने उनले उल्लेख गरे।
उनका अनुसार अभिभावकले पनि विद्यालय छनोट गर्दा आर्थिक पक्षलाई मात्र आधार बनाउन हुँदैन। विद्यालयको शैक्षिक वातावरण, शिक्षकको कार्यसम्पादन, विद्यार्थीको सिकाइ उपलब्धि र समग्र शैक्षिक गुणस्तरलाई प्राथमिकता दिनुपर्छ।
सामुदायिक विद्यालयलाई गरिब परिवारका बालबालिकाको अन्तिम विकल्पका रूपमा चित्रण गर्नुको सट्टा सबै वर्गका अभिभावकले विश्वास र गर्वका साथ रोज्ने उत्कृष्ट शैक्षिक संस्था बनाउनुपर्नेमा उनले जोड दिए।
सार्वजनिक शिक्षाको गुणस्तर सुधार गर्नु सरकार, विद्यालय प्रशासन र शिक्षकको मात्र जिम्मेवारी नभई अभिभावक, विद्यालय व्यवस्थापन समिति, स्थानीय सरकार तथा समग्र समुदायको साझा दायित्व भएको गौतमको भनाइ छ।
सामुदायिक विद्यालयप्रतिको धारणा परिवर्तन गर्न विद्यालयले गुणस्तरीय शिक्षा प्रदान गर्नुपर्ने र राज्यले सार्वजनिक शिक्षामा लगानी, व्यवस्थापन तथा जवाफदेहिता सुदृढ गर्नुपर्ने देखिन्छ। सामुदायिक विद्यालयलाई आर्थिक अवस्थाका आधारमा विभाजन गर्ने सोचभन्दा माथि उठेर सबै बालबालिकाका लागि समान र गुणस्तरीय शिक्षाको सुनिश्चितता गर्नु आजको आवश्यकता हो।
